انجمن تعلیم و تربیت اسلامی حوزه تا کنون با برگزاری بیش از بیست نشست علمی از توانمندی‌های کارشناسان و پژوهشگران علمی حوزه‌ علمیه قم بهره‌مند شده است.
 
گسترش مرزهای دانش، ظهور دانشمندان بسیار در رشته‌های مختلف علمی و رونق علوم سنتی و مدرن از نشانه‌های توفیق انقلاب اسلامی در اهداف و برنامه‌های خود است. از ره‌آورد‌های مبارک و خجسة نهضت بیداری ایران اسلامی، توجه جهانیان به قابلیت‌های علوم اسلامی است. این توجه جهانی و همگانی، در عین خجستگی و مبارکی، مسؤولیت‌های جدیدی را نیز بر دوش علما و حوزه‌های علمیه گذاشته است. مسؤولیت‌ها و نیازهای نو، اقتضا‌های جدیدی را پدید آورد؛ همچون ضرورت تخصص‌گرایی و تأسیس علوم میان‌رشته‌ای که وجهة کاربردی بیشتری دارند.
 
آنچه‌ در پی می‌آید نگاهی کوتاه و گذرا به تلاش‌های پژوهشگران عرصه تولید دانش دینی است که در حوزه پژوهش های تعلیم و تربیت‌ حضور یافتند.

آغاز فعالیت‌

‌‌انجمن تعلیم و تربیت اسلامی حوزه علمیه قم، با دریافت مجوز از کمیسیون انجمن‌های علمی حوزه در پایان سال 1383 و با حضور جمعی از اندیشمندان حوزوی و دانشگاهی و به انگیزه آسیب‌شناسی، آفت‌زدایی و نشاط افزایی در محیط‌های علمی و معنوی حوزه در زمینه تعلیم و تربیت اسلامی، پایه‌های خود را در زمینِ گوهر‌خیز تحقیق و مدیریت علمی پژوهش‌ها، افراشته و می‌کوشد با نیازسنجی دقیق و اولویت‌بندی آن‌ها، مانع ناهمسویی‌های زیانبار و گسست‌های خسارت‌زا شود.

چنین سمت‌و‌سویی اگر قرین توفیق گردد، حوزه‌های مقدس علمیه را از خطر تبدیل شدن به مجمع‌الجزایری دارای مراکز و نهادهای پراکنده می‌رهاند. تحقق این مهم، بدون روحیه آزاد‌اندیشی و رویکرد اجتهاد‌گرایانه و نظریه‌پردازانه که همواره در حوزه‌های علمیه معمول و زبانزد بوده است، ممکن نخواهد بود.

اهداف
 
سامان‌بخشی به امور آموزشی و پژوهشی در زمینه تعلیم و تربیت اسلامی در حوزه علمیه، پرورش نیروهای انسانی لایق و کارآمد، زمینه‌سازی برای تعمیق و توسعه پژوهش، ایجاد زمینه مناسب برای تضارت آرا و گفت‌وگوهای علمی، و ایجاد ارتباط بین متخصصان تعلیم و تربیت و نهادهای تربیتی از اهداف ترسیم‌یافته این مرکز علمی به شمار می‌رود.
 
وظایف ‌

انجمن به منظور دستیابی به اهداف یادشده وظایفی همچون شناسایی پژوهشگران رشته تعلیم و تربیت اسلامی و اطلاع‌رسانی به آنان، ایجاد همکاری با انجمن‌ها و مراکز علمی مربوط در داخل و خارج از کشور، برگزاری گردهمایی‌های علمی، انتشار کتب و نشریات علمی، و ایجاد زمینه برای نظریه‌پردازی در زمینه تعلیم و تربیت را برعهده داد.

همچنین از دیگر وظایف این انجمن می‌توان به ترغیب و تشویق پژوهشگران و تجلیل از استادان ممتاز، همکاری با نهاد‌های اجرایی، علمی و پژوهشی در راستای اهداف و وظایف انجمن، زمینه‌سازی برای حضور اعضا در مجامع علمی داخلی و خارجی، تلاش در جهت ارایه خدمات آموزشی و برگزاری دوره‌های آموزشی، و برگزاری نمایشگاه در زمینه تعلیم و تربیت اشاره کرد.
 
فعالیت‌‌ها

این انجمن در‌ چند سال فعالیت خود بیش از بیست نشست‌علمی، میزگرد، کارگاه‌ آموزشی و نقد کتاب با حضور اندیشمندان حوزوی و دانشگاهی، همچنین دو نمایشگاه در زمینه معرفی‌«مراکز، آثار و پژوهشگران عرصه تعلیم و تربیت اسلامی» با مشارکت بیش از بیست مرکز فعال در عرصه تعلیم و تربیت در قم برگزار کرده‌ است.

 
عناوین برخی از فعالیت‌ها

نشست حوزه و علوم تربیتی با حضور حجت الاسلام اعرافی
نشست وضعیت کنونی تعلیم و تربیت اسلامی در نظام آموزش و پرورش با حضور مهندس نوید
نشست نقش حکومت اسلامی در تعلیم و تربیت رسمی از منظر فقه با حضور حجت الاسلام سروش‌محلاتی
نشست سند ملی آموزش و پرورش و چالش‌های نظری نظام تربیت در ایران با حضور دکتر صادق‌زاده و دکتر حسنی
نشست ضرورت اطلاع رسانی در عرصه تعلیم و تربیت اسلامی با حضور دکتر رهنمائی
نقد و بررسی برنامه درسی حوزه و ارائه شاخص‌های برنامه درسی مطلوب با حضور دکتر قندیلی
میزگرد حوزه و درس تعلیم و تربیت اسلامی با حضور دکتر فقیهی، دکتر عباسی و حجت الاسلام نوذری
میزگرد نوآوری و تربیت با حضور دکتر اکرمی و حجت الاسلام علیزاده
نقد کتاب «تربیت دینی» با حضور ناقدین محترم حجت الاسلام رزاقی، دکتر بهشتی و مؤلف کتاب
نقد کتاب «نگرش و ایمان در تربیت دینی» با حضور ناقدین محترم حجج اسلام نوذری، سالاری‌فر و مولف کتاب
کارگاه «مدیریت آموزشی» با حضور دکتر رحیمیان
سلسله کارگاه‌های پایان‌نامه نویسی با حضور اساتید
کارگاه «آشنایی با انواع تحقیق و روش‌های آن در تربیت اسلامی» با حضور استاد طرقی
کارگاه «فرایند تولید راهنمای برنامه درسی» با حضور استاد صادقیان
 
نگاهی به برنامه‌های آینده

انجمن یادشده برنامه‌های گوناگونی را در دستور کار خود دارد که می‌توان به تهیه نرم‌افزار کتابخانه تعلیم و تربیت اسلامی با همکاری مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم‌افزار بانک اطلاعات، نکوداشت یکی از شخصیت‌های علمی حوزه تعلیم و تربیت اسلامی، کارگاه‌های آموزشی روش‌های مطالعه، روش‌های تدریس، برای طلاب و اساتید حوزه، روش‌شناسی تدوین الگوهای نظری، نشست «نقش پدر در تربیت فرزند»، «حق‌التربیه ـ به عنوان یکی از فروعات تربیتی»، «شیوه‌های تربیتی آموزه‌های دینی در مسائل تربیتی»، طرح تأسیس معاونت تربیتی در مدارس علمیه اشاره کرد.

‌همچنین پایگاه اینترنتی این انجمن نیز جهت اطلاع‌رسانی مطلوب از برنامه‌های انجمن و سایر فعالیت‌های این حوزه در حال راه‌اندازی است.
 
شرائط و انواع عضویت

براساس آنچه که در اساسنامه این انجمن مطرح شده، انجمن دارای سه نوع عضویت پیوسته، وابسته و افتخاری است، اعضای پیوسته انجمن عبارتند از کسانی که دارای مدرک سطح سه حوزوی و یا کارشناسی ارشد دانشگاهی باشند و سه چهارم اعضای پیوسته انجمن، بایستی از دارندگان مدارک یا مراتب حوزوی باشند.

‌افراد یادشده باید دارای گرایشی تخصصی در زمینه تعلیم و تربیت اسلامی باشند که در غیر این‌ صورت باید دارای یک تألیف تخصصی و یا سه مقاله تخصصی و یا سابقه مؤثر تدریس تخصصی در این عرصه باشند .

‌ اعضای وابسته نیز به کسانی گفته می‌شود که ‌دارای گواهی پایان سطح دو حوزوی و یا کارشناسی باشند این ‌افراد نیز باید دارای گرایشی تخصصی همخوان با زمینه فعالیت انجمن یا اثر یا مقاله علمی در زمینه تعلیم و تربیت اسلامی ‌باشند.

از بخش‌های دیگر این انجمن «عضویت افتخاری» است این انجمن می‌تواند شخصیت‌های ایرانی و خارجی را که مقام علمی آنان در زمینه تعلیم و تربیت اسلامی حائز اهمیت است یا در پیشبرد اهداف انجمن کمک‌های مؤثر و ارزنده‌ای کرده‌اند هر چند حوزوی نباشند، را به عضویت افتخاری انجمن درآورد.
 
گفتنی است، پژوهشگران علاقه‌مند به آشنایی بیشتر می‌توانند به نشانی قم، بلوار امین، بلوار جمهوری اسلامی، کوچه2، فرعی اول سمت چپ، ساختمان انجمن‌های علمی حوزه، انجمن تعلیم و تربیت اسلامی و یا به نشانی اینترنتی http://www.atte.ir/ مراجعه کنند.

همچنین علاقه‌مندان می‌توانند با شماره 2917329 0251 یا از طریق نمابر 2938219 0251 و نشانی الکترونیکی‌ info@atte.ir با این انجمن ارتباط برقرار کنند./918/ز501 / الف