۲۸‬سال پيش در چنين روزي در  ۱۹ دي سال  ۱۳۵۶ هجري خورشيدي، قيام بزرگ مردمي عليه رژيم ستم شاهي در قم برگزار شد.
پس‌از شهادت آيت‌الله مصطفي خميني، تظاهرات مختلفي در شهرهاي گوناگون از جمله تهران، ساري، اصفهان، مشهد برگزار شد كه همه اين تظاهرات مفهوم خاصي را به ذهن متبادر مي‌كرد و آن زنده‌كردن ياد امام خميني(ره) قافله سالار انقلاب اسلامي بود.
به‌همين دليل عمال شاه برآن شدند كه به نوعي چهره امام خميني (ره) را در ميان عامه مردم مخدوش سازند و به اين ترتيب دست به انتخاب خطرناكي زدند كه هزينه سنگيني را نيز براي آن پرداخت كردند. 
صبح  ۱۸ دي‌ماه طلاب با تشكيل اجتماع بزرگي تظاهرات و راهپيمايي خود را آرام به سوي منازل مراجع وقت آغاز كردند و با تجمع در مقابل منازل ايشان با دادن شعارهايي به‌حمايت از امام پرداختند. عده‌اي از طلاب در مقابل بيت مرحوم آيت‌الله‌العظمي گلپايگاني (ره) تجمع كردند.
موقعيت قم در تاريخ انقلاب اسلامي ايران بركسي پوشيده نيست و كم‎تر انساني در دنياست كه از انقلاب اسلامي ايران اطلاع داشته و از نقش قم در اين انقلاب بي‎ اطلاع باشد. چه در طول نهضت انقلاب اسلامي و چه پس از پيروزي آن، قم زادگاه حوادث مهم تاريخي بوده است. ليكن دو حادثه بسيار مهم آن از ويژگي خاصي برخوردار است؛ يكي جرقة انقلاب (قيام 15 خرداد 1342) و ديگري آتش انقلاب (قيام 19 دي 1356) كه هر دو در بستر تاريخ اين شهر زاده و رشد يافت.
با نگاهي به گذشته و اوضاع و احوال ايران در آن زمان به خوبي در خواهيم يافت كه چگونه حكام و پادشاهان بر مردم اين كشور حكمراني كرده و از دسترنج اين ملت براي خود سفره ‎هاي رنگين گسترده و ثروت اين ملت را بر باد مي‎ دادند.

در سال 1341 كه شاه ايران با سفر به آمريكا دستورهاي لازم را براي اجراي انقلاب سفيد خويش، گرفت در 19 دي از مردم خواست تا در انتخابات نمايشي شركت كرده و براي اجراي اهداف آمريكايي شاه به لوايح پيشنهادي رأي بدهند. كه در اينجا نيز شهر مقدس قم با هدايت و رهبري امام خميني (ره) اين رأي گيري را تحريم و به مخالفت با آن پرداخت. 
تاريخ، روحيه حماسي و انقلابي مردم اين سرزمين را روزي به ثبت رسانيد كه محمد رضا شاه پهلوي در سال 1341 به منظور جلب اعتماد علماء حوزه و فريب مردم به اين شهر سفر كرد و پس از آن كه در 4 بهمن سال 41 در ميدان آستانه از اتومبيل خود پياده شد تمامي آرزوهايش را بر باد رفته ديد؛ زيرا صحن ه‎ايي را به نظاره نشست كه انتظارش را نداشت. نه تنها از مردم استقبال كننده، كسي را نديد بلكه كارمندان اداري و دولتي و روحانيون نيز به چشم نمي ‎خوردند و سكوتي شگفت بر شهر حكمفرما شده بود.
گويا شاه به شهري پر از دشمن قدم نهاده است. از شدت خشم و اضطراب از رفتن به حرم منصرف گشته و از همانجا بازگشت.
در دوّم فروردين سال 1342 كه مصادف با سالگرد شهادت امام جعفر صادق ـ عليه السّلام ـ بود حادثه‎ اي ديگر در تاريخ انقلاب شهر قم ورق خورد، مردم و روحانيان عاشق و دلباخته حرم اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ در مدرسه فيضيه مشغول عزاداري بودند كه با حادثه ‎اي غمبار روبه رو شدند. عمال دژخيمان با هجومي وحشيانه و كشتاري بي‎رحمانه، علما و فضلا را به خاك و خون كشيدند كه اين جريان باعث خشم ملت بر عليه شاه و حكومت مستبد او شد. و با اين كار سنگري ديگر از سنگرهاي رژيم توسط مردم و علماي قم فتح گرديد.
قيام 15 خرداد 
در حالي كه بيش از دو روز از عاشوراي سال 1342 نگذشته بود كه در 15 خرداد همين سال رژيم، امام خميني را شبانه دستگير مي ‎كند. مردم قم همين كه از موضوع اطلاع پيدا كردند با قلب‎هاي آكنده از غم و اندوه به اطراف منزل امام هجوم آوردند و با سردادن شعار �يا مرگ يا خميني� خشم و نفرت خود را بر عليه رژيم ابراز كردند كه به راهپيمايي عمومي مبدل شده و مردم در حرم حضرت معصومه ـ سلام الله عليها ـ تجمع كرده و خواستار آزادي امام مي ‎شوند كه ناگهان صداي گلوله ‎هاي نظاميان و رگبار مسلسل آنان موج جمعيت را مي ‎شكند ومردان و زنان بي‎شماري را در خون خود مي‎ غلتاند. كه امام با اعلام عزاي عمومي،‌نقطة آغاز و بذر آبياري شده انقلاب شكوهمند اسلامي را با خون‎هاي برزمين ريخته 15 خرداد اعلام مي ‎دارد كه سال‎ها بعد به ثمر نشست.
قيام 19 دي قم (سال 1356)
پس از شهادت فرزند برومند امام خميني حاج آقا مصطفي، در سال 1356، خشم ملت از رژيم ستم‎شاهي افزون شد و حكومت در تاريخ 7/10/1356 اقدام به پخش مقاله‎ اي توهين آميز عليه امام در روزنامه اطلاعات نمود كه در پي اين عمل مردم و طلاب قم خشمگين شده و در 19 دي تظاهرات شديدي را بر ضد رژيم پهلوي به راه انداختند. كه با اقدام مسلحانه رژيم برخورد كرده و تعدادي از مردم به شهادت رسيدند. امّا با اين قيام مردم قم آتش انقلاب اسلامي برافروخته گشت و برق آسا به ديگر شهرها سرايت كرد و سرانجام منجر به شكست ظالمان و طاغوتيان و پيروزي مظلومان و مسلمانان شد.
پس از پيروزي انقلاب نيز مردم قم همواره در بستر حوادث مهم تاريخي قرار گرفتند و پيشاپيش مسايل و حوادث و امتحان‎هاي بزرگ انقلاب مانند هميشه با سربلندي مسير انقلاب را طي كردند. تا اين كه طي جنگ تحميلي اين ايثار را به اوج خود رساندند و هم اكنون نيز چون گذشته در كنار كليه حوادث مذهبي و سياسي حضور داشته و همواره رهنمون ديگر شهرها و كشورهاي آزاده جهان بوده و هستند.